Overmatig zweten (hyperhidrose)

Zweten is een natuurlijk proces waarbij het lichaam vocht produceert als reactie op een verhoogde lichaamstemperatuur. Dit kan komen door fysieke inspanning, een hoge omgevingstemperatuur of emotionele stress. Hier volgt een diepgaande uitleg over overmatig zweten:

Inhoud

Zweten vormt de manier waarop ons lichaam zijn temperatuur regelt. Door zweet op onze huid af te scheiden en het vervolgens te laten verdampen, vindt er een natuurlijke koeling plaats. Dit proces is van vitaal belang om onze interne lichaamstemperatuur op een stabiel te houden, wat cruciaal is voor de optimale werking van talloze lichaamsfuncties.

De rol van zweetklieren

Zweetklieren spelen een cruciale rol in het regelsysteem van ons lichaam. Hier leggen we uit wat ze precies doen:

Temperatuurregeling: De voornaamste taak van zweetklieren is het helpen beheersen van onze lichaamstemperatuur. Als ons lichaam te warm wordt, bijvoorbeeld door inspanning, hitte of koorts, komen deze in actie. Ze maken zweet, dat vervolgens verdampt op onze huid. Deze verdamping fungeert als een natuurlijke airconditioning, waardoor ons lichaam afkoelt.

Afscheiden van afvalstoffen: Behalve water bevatten zweetklieren ook kleine hoeveelheden afvalstoffen zoals ureum, zouten en glucose. Door te zweten, helpt ons lichaam deze stoffen kwijt te raken.

Bescherming: Soms maakt zweten onze huid een beetje vochtig, vooral op plaatsen waar de huid tegen elkaar wrijft, zoals onder de armen of tussen de benen. Dit voorkomt wrijving en irritatie, zoals een soort natuurlijke smering.

pH-balans: Zweet heeft een licht zure pH, wat helpt om de juiste zuurgraad op onze huid te behouden. Deze zuurgraad kan ook helpen om schadelijke bacteriën op de huid af te weren.

Emotionele reactie: Bij bepaalde emoties, zoals angst, stress of nervositeit, kan zweten toenemen. Dit staat bekend als “emotioneel zweten” en gebeurt vooral op plaatsen zoals onze handpalmen, voetzolen en oksels.

In ons lichaam zijn er twee belangrijke soorten zweetklieren: eccriene en apocriene klieren. De eccriene klieren zitten overal verspreid en zijn verantwoordelijk voor het grootste deel van ons zweet. De apocriene klieren bevinden zich vooral in de oksels en de liesstreek, en ze produceren een wat dikker zweet dat, als het in contact komt met bacteriën op de huid, kan leiden tot lichaamsgeur.

Eccriene zweetklieren: de koelmeesters van je lichaam

Eccriene zweetklieren zijn als kleine koelmeesters verspreid over je hele lichaam, behalve op enkele plekken zoals je lippen en bepaalde delen van je externe geslachtsorganen. Ze spelen een cruciale rol bij het reguleren van je lichaamstemperatuur en vochtbalans. Laten we eens kijken naar enkele kenmerken en taken van deze zweetklieren:

Waar vind je ze? Eccriene zweetklieren zijn te vinden op het hele oppervlak van je lichaam, met uitzondering van enkele gebieden. Ze concentreren zich vooral op plaatsen zoals je handpalmen, voetzolen en voorhoofd.

Hoe zien ze eruit? Deze klieren hebben een buisachtige structuur en leiden rechtstreeks naar het oppervlak van je huid via kleine kanaaltjes, waar ze zweet rechtstreeks op je huid afgeven.

Wat doen ze? Hun belangrijkste taak is thermoregulatie. Wanneer je lichaamstemperatuur stijgt, produceren deze zweetklieren een waterige vloeistof, oftewel zweet. Dit zweet verdampt vervolgens van je huidoppervlak en helpt zo je lichaam af te koelen.

Wat zit er in dat zweet? Het zweet dat door eccriene klieren wordt geproduceerd, bestaat voornamelijk uit water, maar bevat ook enkele zouten zoals natrium en chloride, evenals kleine hoeveelheden andere stoffen zoals ureum en lactaat.

Hoe worden ze geactiveerd? Eccriene zweetklieren worden aangestuurd door het autonome zenuwstelsel, wat betekent dat je geen bewuste controle hebt over wanneer ze actief worden. Ze kunnen worden gestimuleerd door interne factoren, zoals een verhoogde lichaamstemperatuur, of door externe factoren, zoals warm weer.

Hoeveel zweet produceren ze? De dagelijkse hoeveelheid zweet die een persoon via eccriene zweetklieren produceert, varieert afhankelijk van factoren zoals het weer, fysieke activiteit en individuele verschillen. Het kan variëren van ongeveer 500 ml tot enkele liters per dag.

Dankzij deze kleine koelmeesters kunnen we effectief omgaan met warme omstandigheden en lichamelijke inspanningen, en ervoor zorgen dat ons lichaam binnen een veilig temperatuurbereik blijft.

Apocriene zweetklieren: De mysterieuze geurproducenten

Apocriene zweetklieren vormen een intrigerend contrast met hun bekendere tegenhangers, de eccriene zweetklieren. Hier zijn enkele opvallende kenmerken en functies van de apocriene zweetklieren:

Waar vind je ze? Apocriene zweetklieren hebben een specifieke voorliefde voor de oksels (okselholten), de zone rond de tepels en het gebied in de liesstreek. Je vindt ze ook in de buurt van de oren, waar ze cerumen (oorsmeer) produceren, en rond de ogen, waar ze bijdragen aan de aanmaak van tranen.

Hoe zien ze eruit? In vergelijking met de eccriene zweetklieren zijn deze jongens groter en ze monden uit in haarzakjes in plaats van rechtstreeks op het huidoppervlak.

Wat doen ze? De exacte functie van apocriene klieren bij mensen is nog niet volledig ontcijferd, maar ze komen tot leven tijdens de puberteit en hun afscheiding kan een rol spelen bij het verspreiden van feromoonachtige signalen.

Wat zit er in dat zweet? Het zweet dat uit de apocriene klieren komt, is dikker en bevat vetzuren. In het begin is het geurloos, maar wanneer het wordt afgebroken door huidbacteriën, kan het die kenmerken van stinkend zweet en een ‘lichaamsgeur’ ontwikkelen.

Hoe worden ze geactiveerd? Terwijl eccriene klieren worden geactiveerd door warmte en lichaamstemperatuur, reageren apocriene klieren vaak op emotionele stress, angst of hormonale veranderingen.

Ontwikkeling: Deze klieren beginnen zich te ontwikkelen tijdens de puberteit onder invloed van hormonen en worden groter en actiever naarmate je volwassen wordt.

Omdat de afscheiding van apocriene klieren een vruchtbare voedingsbodem kan vormen voor bacteriën, is het van essentieel belang om regelmatig te wassen, vooral in gebieden waar deze klieren zich ophopen, om onaangename lichaamsgeuren te voorkomen. Ze mogen dan wel mysterieus zijn, maar met de juiste zorg kun je hun geurige geheimen onder controle houden.

Symptomen overmatig transpireren

Overmatige transpiratie, ook wel hyperhidrose genoemd, is een aandoening waarbij het lichaam meer zweet produceert dan nodig is om de temperatuur te reguleren zonder onderliggende aandoening. Hier zijn enkele symptomen en kenmerken van overmatig zweten:

Doordrenkte kleding: Je hebt regelmatig natte plekken op je kleding, zonder duidelijke reden, vooral rond je oksels, maar het kan ook op andere delen van je lichaam voorkomen.

Natte handpalmen en voetzolen: Dit kan ongemak veroorzaken in het dagelijks leven, zoals bij het geven van een handdruk of het dragen van bepaalde schoenen.

Constant zweten: Overmatig zweten kan aanhoudend zijn of in episodes voorkomen, zelfs als het niet warm is of wanneer je in rust bent.

Nachtelijk zweten: Je wordt ‘s nachts wakker met zweet doorweekt beddengoed of nachtkleding, zonder duidelijke reden zoals koorts of nachtmerries.

Huidproblemen: Langdurige vochtigheid kan leiden tot huidproblemen zoals huidinfecties, uitslag of irritatie.

Onaangename geur: Hoewel zweet van nature geurloos is, kan de combinatie van zweet en bacteriën op je huid leiden tot lichaamsgeur. Overmatig zweten kan deze geur versterken.

Emotionele en psychologische effecten: Mensen met hyperhidrose kunnen zich zelfbewust, geïsoleerd of depressief voelen vanwege hun aandoening. Het kan invloed hebben op sociale activiteiten, werk en het algemene dagelijkse leven.

Koude of klamme huid: Voortdurende vochtigheid kan ervoor zorgen dat je huid koud of klam aanvoelt.

Witte, zachte en pijnlijke huid: Dit kan optreden na langdurige blootstelling aan vocht en wordt vaak gezien op de voetzolen van mensen die last hebben van overmatig zweten van de voeten.

Als je vermoedt dat je last hebt van overmatig zweten, is het verstandig om een arts of dermatoloog te raadplegen. Zij kunnen de oorzaak van het probleem vaststellen en een passende behandeling aanbevelen.

Oorzaken van Overmatige transpiratie

Overmatige transpiratie, ook wel hyperhidrose genoemd, kan verschillende oorzaken hebben. Hier zijn enkele van de meest voorkomende triggers:

  1. Primaire Hyperhidrose: Dit is een vorm van overmatig zweten waarvoor geen duidelijke reden lijkt te zijn. Het wordt verondersteld verband te houden met overactieve zenuwsignalen. Mensen met primaire hyperhidrose ervaren meestal onverklaarbaar zweten, zonder onderliggende oorzaak op specifieke plaatsen zoals handpalmen, voetzolen, oksels en gezicht.
  2. Secundaire Hyperhidrose: Dit type overmatig zweten wordt veroorzaakt door een onderliggende medische aandoening, bepaalde medicijnen of ziekten, zoals:
    • Medicijnen: Sommige geneesmiddelen, waaronder antidepressiva, antipsychotica en specifieke pijnstillers, kunnen overmatig zweten als bijwerking veroorzaken.
    • Medische oorzaak: Aandoeningen zoals diabetes, hyperthyreoïdie (een overactieve schildklier), infecties zoals tuberculose, en bepaalde vormen van kanker kunnen leiden tot overmatig zweten.
    • Menopauze: Hormonale schommelingen tijdens de menopauze kunnen opvliegers en nachtelijk zweten veroorzaken.
    • Lage Bloedsuikerspiegel: Mensen met een lage bloedsuikerspiegel kunnen overmatig zweten ervaren.
    • Zenuwaandoeningen: Aandoeningen zoals het Guillain-Barré-syndroom of autonome neuropathie kunnen overmatig zweten veroorzaken.
  3. Andere factoren:
    • Cafeïne: Overmatig cafeïnegebruik kan zweten veroorzaken.
    • Alcohol: Overmatige alcoholconsumptie kan ook bijdragen aan overmatig zweten.
    • Stress en Angst: Emotionele stress kan zweetuitbarstingen veroorzaken, vooral op het voorhoofd.
    • Genetica: Als overmatig zweten in jouw familie voorkomt, is de kans groter dat jij het ook ervaart.
    • Zwaarlijvigheid: Mensen met overgewicht of obesitas hebben vaak last van overmatig zweten omdat hun lichaam harder moet werken, wat resulteert in meer zweetproductie.
    • Infecties: Bepaalde infectieziekten kunnen koorts en overmatig zweten veroorzaken.

Het is belangrijk om te onthouden dat iedereen anders is. Wat voor de ene persoon overmatig zweten kan triggeren, is dat misschien niet voor de ander. Als je je zorgen maakt over overmatig zweten, is het raadzaam om contact op te nemen met een arts. Deze kan je helpen de onderliggende oorzaak van het probleem vast te stellen en een geschikte behandeling aan te bevelen.

Behandelingen voor Hyperhidrosis

Hyperhidrosis, ook wel bekend als overmatig zweten, kan een belastende aandoening zijn die zowel lichamelijk als emotioneel ongemak met zich meebrengt. Gelukkig zijn er verschillende behandelingsopties beschikbaar om de symptomen van overmatig zweten te verlichten. Hier volgt een overzicht van enkele veelgebruikte behandelingsmogelijkheden voor hyperhidrosis:

Antitranspiranten:

Sommige antitranspiranten, met name die met aluminiumchloride, kunnen effectiever zijn dan gewone producten. Ze werken door de zweetklieren tijdelijk te blokkeren, waardoor het zweten vermindert.

Medicatie:

  • Anticholinergica: Deze medicijnen voorkomen dat zenuwsignalen de zweetklieren bereiken. Voorbeelden hiervan zijn oxybutynine en glycopyrrolaat.
  • Bètablokkers: In sommige gevallen kunnen bètablokkers helpen, vooral als zweten wordt veroorzaakt door angst.
  • Antidepressiva: Deze kunnen helpen bij het verminderen van zweten en tegelijkertijd eventuele gelijktijdige depressie- of angstsymptomen behandelen.

Iontoforese:

Dit is een procedure waarbij handen en voeten worden ondergedompeld in water, gevolgd door het toepassen van een zwakke elektrische stroom door het water. Dit kan helpen om de zweetklieren tijdelijk te blokkeren.

Botulinum-toxine (Botox) injecties:

Botox kan de zenuwen blokkeren die de zweetklieren activeren, wat vooral effectief is voor het behandelen van overmatig zweten in de oksels.

Endoscopische thoracale sympathectomie (ETS):

Dit is een chirurgische ingreep waarbij bepaalde zenuwen die de zweetklieren in de handpalmen aansturen, worden doorgesneden. Deze procedure wordt meestal alleen overwogen als andere behandelingen niet effectief zijn, vanwege mogelijke bijwerkingen.

Lasertherapie:

Bij deze methode worden laserstralen gebruikt om de zweetklieren te vernietigen, vooral effectief voor de oksels.

Microwave-therapie:

Een apparaat dat microgolfenergie gebruikt, kan worden ingezet om de zweetklieren te vernietigen, meestal toegepast op de okselgebieden.

Nieuwere behandelingen:

Voortdurend worden nieuwe behandelingen en medicijnen onderzocht om mensen met hyperhidrosis te helpen. Het is verstandig om regelmatig te overleggen met een dermatoloog om op de hoogte te blijven van de nieuwste behandelopties.

De keuze van de juiste behandeling is afhankelijk van de ernst van de hyperhidrosis, het specifieke gebied van het lichaam dat wordt beïnvloed, en de persoonlijke voorkeur van de patiënt. Een dermatoloog of andere medische specialist kan helpen bij het bepalen welke behandeling het meest geschikt is voor elk individu.

Zweten stoppen

Zweten kan je niet stoppen. Want dit is een vitale functie van het lichaam. Als je lichaam niet in staat is om te zweten dan zou het oververhitten en dit overleef je simpelweg niet.

Wat te doen bij overmatig zweten

In de meeste gevallen zijn hier simpele oplossingen voor. Om te beginnen dien je te zorgen voor een goede hygiëne, zorg ervoor dat je regelmatig een wasbeurt ondergaat.

Na het wassen kan je dan een aluminiumchloride houdende antiperspirant aanbrengen. Deze zorgt ervoor dat de zweetkanalen worden afgeknepen zodat ze minder zweet doorlaten. Probeer daarbij zoveel mogelijk synthetische kleding te vermijden. Dit ademt slecht waardoor er broei kan ontstaan wat tot overmatig transpireren en vieze geur kan leiden

 
         

Zorg voor een goede Hygiëne

 
    
                                         

Dagelijks wassen is belangrijk om de geur van zweet tegen te gaan en bovendien is het gewoon fijn om fris voor de dag te komen.
Zorg met name dat je oksels en voeten goed schoonhoudt omdat dit de plekken zijn waar onaangename luchtjes snel merkbaar worden

                
 
 
         

 
    
                                         
                
 
 
         

Middel tegen zweten

 
    
                                         

Na het wassen kan je dan een aluminiumchloride houdende deodorant of antiperspirant aanbrengen. Deze zorgt ervoor dat de zweetkanalen worden afgeknepen zodat ze minder zweet doorlaten. Breng dit aan op overmatig zwetende lichaamsdelen zoals oksels en voeten.

 

                
 
 
         

Vermijd synthetische kleding

 
    
                                         

Probeer zoveel mogelijk synthetische kleding te vermijden. Dit ademt slecht waardoor er broei kan ontstaan wat tot overmatig transpireren en vieze geur kan leiden